Hoşgeldiniz: Prof. Dr. Necati Demir - www.necatidemir.net / www.necatidemir.tk
 Yeni Kullanıcı / Giriş Şu ana kadar 4706661 sayfa izlenimi aldık. Başlangıç: Nisan 2007  
Menü

Benim Köşem
· Sunuş
· Bahtiyar Vahapzade
· Türk Ninnilerinin Dili
· Türkiye'nin Bekçisi
· Nevruz
· Pileki/Bileki
· Karatekin Gazi

Uyarı

Bu sitedeki yazılar, yazarının önceden izni olmadan elektronik, mekanik, fotokopi veya herhangi bir kayıt sistemiyle çoğaltılamaz, yayımlanamaz ve depolanamaz.


Ödüller
Gazi Üniversitesinden Yayın Ödülü
2012

“TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN TEMEL DEĞERLERİ İLE TÜRK MİLLETİNİN MADDİ VE MANEVİ DEĞERLERİNİN GELİŞTİRİLMESİ”NE HİZMET ÖDÜLÜ
2011

2010 Yılı Türk Halk Bilimine Hizmet Ödülü
2010

2008 Yılı Türk Halk Kültürüne Hizmet Ödülü
2008

Dergi-Sempozyum

Türkçe Eğitimi ve Öğretimi Araştırmaları Dergisi

Gazi Üniversitesi 1. Uluslararası Türkçe Eğitimi Sempozyumu

1. Uluslararası Türkçe Öğretimi Öğrenci Kongresi

Türkçe Araştırmaları Akademik Öğrenci Dergisi

Avrupa'ya Türk Göçü'nün 50. Yılında Türkiye - Avusturya İlişkileri Sempozyumu


www.wir-kinder.de
www.wir-kinder.de

Hit
Şu ana kadar
4706661
sayfa izlenimi aldık. Başlangıç: Nisan 2007

Hava Tahmin
İstanbul Ankara
İzmir Antalya
Adana Bodrum

Google Arama
Google



Sigaraya Hayır



KOSOVA PROGRAMI
Kosova Programı



Kosova Arşivleri Genel Müdürlüğü ve Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA)’nın işbirliği ile 14-16 Nisan 2009 tarihleri arasında Kosova’da gerçekleştirilen “Arşiv Belgelerinde Kosova ve Osmanlı Devleti” konulu sempozyuma “BAŞBAKANLIK OSMANLI ARŞİVLERİNE GÖRE 1877-1912 YILLARI ARASINDA KOSOVA’DA EĞİTİM VE ÖĞRETİM” başlıklı bildiri ile katıldık.





BAŞBAKANLIK OSMANLI ARŞİVLERİNE GÖRE 1877-1912 YILLARI ARASINDA KOSOVA’DA EĞİTİM VE ÖĞRETİM

Kosova; günümüz adıyla Kosova Cumhuriyeti, Avrupa kıtasının güneydoğusunda yer almakta olup Sırbistan, Makedonya, Karadağ ve Arnavutluk’a sınırdır. Başkenti Priştine’dir. 2005 sayımına göre nüfusu yaklaşık 2.200.000’dir.

Osmanlı-Kosova (Arnavut) ilişkileri, 1337’ye kadar gitmektedir. Fakat Arnavutluk’un Osmanlı sınırları içerisinde yer alışı I. Bayezıd devrinde başlar denilebilir. Osmanlıların bu ülkeyi tam manası ile fethi ise 1463’te gerçekleşmiştir. Osmanlılar, sancak merkezi Ergiri Kasrı’na bir sancak beyi, il merkezlerine birer kadı ve subaşı atamıştır. Konya yöresi yörüklerinden bir miktar Türk nüfusu da burada iskân edilmiştir.

Arnavutların büyük bir çoğunluğu, Fatih Sultan Mehmed zamanında İslamiyeti kabul etmişlerdir. Dinî kimliklerinden dolayı Osmanlı sarayında Arnavut kökenlilere yüksek görevler verilmiştir. Gedik Ahmed Paşa, Koca Davud, Dukakinzade Ahmed, Lutfi Paşa, Kara Ahmed, Koca Sinan, Nasuh, Kara Murad Paşa gibi şahısların da dâhil olduğu en az otuz iki sadrazamın Arnavut kökenli olduğu bilinmektedir. En az otuz iki Arnavut sadrazamın görev yaptığı Osmanlı Devleti’nde, doğal olarak alt kademedeki görevliler de olacaktır. Durum böyle olunca Arnavutların Osmanlı Devleti’ndeki gücü kendiliğinden görülecektir.

Osmanlılar bu ülkeyi topraklarına kattıktan sonra, Arnavutların dil, kültür ve geleneklerine hiç müdahale etmemiştir. Bu, Arnavut şair ve yazarlarının Arnavutça eser vermelerini cesaretlendirmiştir.

Osmanlılar, Arnavutlara hep sadık bir millet ve din kardeşleri olarak bakmaktaydılar. II. Abdülhamid’in Arnavutlar hakkında söylediği şu sözler konuyu açıkça ortaya koymaktadır: “ ... Hiç akıldan çıkarmamalıyız ki, Arnavutlar bizim hem din kardeşimiz hem de mükemmel askerlerimizdir. Her zaman yoksun bulunduğumuz subay ve memurları da sağlamışlardır.”

Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlık Osmanlı Arşivine bakıldığında Kosova ile ilgili on binlerce belge bulunduğu görülecektir. Bunların bir kısmı Osmanlı Devleti’nin Kosova’daki eğitim ve öğretim faaliyetleri ile ilgilidir. Biz, 1877-1912 yılları arasında arşivlenen belgeleri taradık ve rastladığımız 911 adet belgeyi tek tek inceledik. Osmanlıların Kosova’da açtığı okulları, yaptığı eğitim ve öğretim faaliyetlerini çıkarıp bilim dünyası ve Kosovalı kardeşlerimizle paylaşmak düşüncesindeyiz. Çalışmamızın dünyanın en yeni devletlerinden biri olan Kosova’nın eğitim ve öğretimine önemli bir kaynak olacağı düşüncesindeyim.

Başbakanlık Osmanlı Arşivinde 1877-1912 yılları arasında Kosova’nın eğitim ve öğretimi ile ilgili 911 adet belgeye rastlanmıştır. Bu belgeler ağırlıklı olarak: 1. Okul inşası, okul açma, kapama, tamir ve yeni okulların açılması, okul arsaları. Okullar ile ilgili çeşitli ödemeler. 2. Maarif müdürü, maarif azaları, maarif kâtibi, muallim ve diğer görevlilerin atanması; nakiller, becayiş, görevlilerin özlük hakları, göreve başlama ve ayrılma, maaş bilgileri, sürgünler, ödüller vb. 3. Okulların ve maarif müdürlüklerinin bütçesi, ihtiyaçları olan eşya, kitap, kırtasiye ve diğer malzemeler. Araç gereç tespiti, temini. 4. Yabancı dilde yayınlarla ilgili bilgiler, yabancı dilde ders kitapları, yasaklar, onay belgeleri vb. 5. Öğrenci ihtiyaçları, disiplinsizlikleri, izinleri, nakilleri, kayıtları, diplomaları vb. 6. Okulda okutulan ders kitaplarının yayın izinleri. 7. Azınlık okullarının sorunları, azınlık okullarında çalışan Bulgar, Sırp, Rum, Rus öğretmenlerin yasadışı çalışmaları. 8. Maarif teşkilatının ve okulların diğer kurumlarla ilişkisi, hukukî durumları, yardımlaşmaları vb. başlıklar altında incelenebilir.

Osmanlı Devleti’nin 1877-1912 yılları arasında Kosova’da büyük eğitim yatırımları yaptığı, çok açıktır. Zira 1903’te çıkan bir kararnamede Prizrin sancağı Loma kazasına aynı kararname ile 18 iptidainin açılışı ilgi çekici bir örnek olsa gerektir. Aynı yıllarda Anadolu’nun pek çok sancağında bile 18 iptidai mektebi yoktur.

Osmanlı ülkesi dâhilinde okullaşma problemi ilk önce Kosova’da çözülmüş gibi görünmektedir. Çok kısa zaman içerisinde yüzlerce okul açılmış, öğretmen tayinleri yapılmıştır. Kosova’da okula gitme oranının çok yüksek olduğunu, açılan okulların kısa sürede ihtiyaca cevap veremez duruma gelmesinden anlaşılmaktadır. Bu durumda ya okullara yeni bir kat yapılmış, ya da yenileri inşa edilmiştir.

1877-1912 yılları arasında Balkanlar son derce karışık olup kurtlar sofrası durumuna gelmiştir. Osmanlı Devleti, Kosova’da modern okullar kurarak Kosovalıların asimile olmasını önlemiştir. O devirde eğitim ve öğretime verilen önem, günümüzde Kosova Cumhuriyeti’nin temeli olmuştur.

Kosova’nın merkezi Üsküp’te o dönemin çağdaş eğitim kurumları olan Mekâtib-i İdadi-i Mülkî, Darülmuallim, Sanayi Mektebi, Askerî Rüştiye, Kız Rüştiyesi, Mekteb-i Edeb gibi okullar açılmıştır. Bu okullara çoğunlukla İstanbul’dan iyi yetişmiş muallimler tayin edilmiştir. Yeni açılacak okulların giderlerini karşılamak için de muallimlerin maaşlarından ciddî kesintiler yapılmıştır. Kosova’nın her sancağında ve kazasında rüştiyeler açılmış, rüştiyelerden mezun olanlar Üsküp’teki çeşitli okullarda parasız yatılı bölümünde öğrenimine devam etmiştir.

Başbakanlık Osmanlı Arşivindeki belgelerden anlaşıldığına göre Osmanlı Devleti, 1877-1912 yılları arasında sınırları içerisinde kalan bütün coğrafyada eğitimi modernleştirmek ve çağın gereklerine cevap vermek için bütün zor şartlara rağmen, aşırı gayret göstermiştir. Öyle görünmektedir ki eğitimin kalitelileşmesi, çağdaşlaşması ve verimliliğinin artması için bizzat sultanlar konu ile ilgilenmişlerdir. Bu durumdan en fazla da Kosova istifade etmiştir.

Osmanlı Devleti bütün bunları yapıyorken, Bulgar, Rum ve Sırp okulları da açmış; bu milletlerin çocuklarının huzur içerisinde öğrenim görebilmesi için bütün imkânlarını sunmuştur.

Biz bir bildiri çerçevesi içerisinde incelediğimiz belgeler ışığında Kosova’nın eğitim ve öğretim durumunu ana hatlarıyla inceledik. Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunan belgeler, daha detaylı bir araştırma yapılırsa, Kosova’daki bütün okul ve bu okullarda görev yapan muallimler, okutulan dersler, okulda okuyan öğrenciler hakkında teferruatlı bilgiler elde edilebilir. Kosova’nın eğitim tarihi oluşturulabilir.









Copyright © Prof. Dr. Necati Demir - www.necatidemir.net / www.necatidemir.tk Tüm hakları saklıdır.

Yayınlanma:: 2009-04-20 (2980 okuma)

[ Geri Dön ]
Content ©
İstiklâl Marşı


3. Uluslararası Türklerin Dünyası Sosyal Bilimler Sempozyumu

Türklerin Dünyası Enstitüsü

Türklerin Dünyası Dergisi
Zeitschrift für die Welt der Türken / Journal of World of Turks [ZfWT]
Yirmiyedinci sayımız Vol. 10, No. 1 (2018) yayınlanmıştır.

Özlü Söz

Şimdi gerçek olan, bir zamanlar yalnızca hayalimizdi.
(William Blake)


Gazi Üniversitesi - Gazi Eğitim Fakültesi

Yayımlanan Kitaplarımız
























Son Dakika

Pano

oyun komedi sohbet


PHP-Nuke Copyright © 2005 by Francisco Burzi. This is free software, and you may redistribute it under the GPL. PHP-Nuke comes with absolutely no warranty, for details, see the license.
Sayfa Üretimi: 0.03 Saniye


EBlue Theme by Nuke Scripts.